Khi nhắc đến việc phát triển một trò chơi, đa số chúng ta thường nghĩ đến những công việc như tạo hình nhân vật, item, quái vật, bản đồ… Nói cách khác, chúng ta đang nghĩ đến việc xây dựng thế giới game.

Nhưng có một câu hỏi thú vị: Điều gì xảy ra sau ngày Open?

Một thành phố có thể được quy hoạch rất đẹp. Có điện, có đường, có trường học, có bệnh viện, có khu vui chơi giải trí. Nhưng chỉ sau vài năm, thành phố đó có thể trở nên vắng vẻ và suy tàn. Lý do rất đơn giản:

Xây dựng một thành phố và vận hành một thành phố là hai công việc hoàn toàn khác nhau.

MMORPG cũng vậy, sau ngày ra mắt, công việc quan trọng nhất không còn là xây thêm tính năng mà là duy trì sự sống của thế giới đó.

Trong ngành game, tập hợp các hoạt động phục vụ mục tiêu này thường được gọi là LiveOps (Live Operations).

Một thành phố muốn tồn tại cần những gì?

Nếu xem MMORPG như một thành phố số, nhiệm vụ của LiveOps có thể được chia thành 4 nhóm chính:

1. Thu hút cư dân mới.
2. Giữ chân và phát triển cư dân hiện tại.
3. Xây dựng và duy trì cộng đồng.
4. Duy trì nền kinh tế.

Mọi hoạt động vận hành hàng ngày của một MMORPG đều ít nhiều phục vụ một hoặc nhiều nhiệm vụ trên.

1. Thu hút cư dân mới

Một thành phố không thể phát triển nếu không có người mới chuyển đến. MMORPG cũng vậy. Dù cộng đồng hiện tại có ổn định đến đâu, người chơi vẫn sẽ dần rời game theo thời gian vì nhiều lý do khác nhau:

• Bận công việc.
• Thay đổi sở thích.
• Lập gia đình.
• Chuyển sang trò chơi khác.

Nếu không có nguồn người chơi mới bổ sung liên tục, cộng đồng sẽ dần già hóa và thu hẹp.

Đó là lý do LiveOps luôn phải duy trì các hoạt động như:

• Marketing.
• Truyền thông.
• Referral.
• Quà tân thủ.
• Sự kiện thu hút người chơi quay lại.

Mục tiêu là đảm bảo thành phố luôn có những cư dân mới gia nhập.

2. Giữ chân và phát triển cư dân hiện tại

Thu hút người chơi đến game chỉ là bước khởi đầu, khó khăn thực sự là khiến họ tiếp tục ở lại. Không phải chỉ ngày hôm nay, mà là hàng tuần, hàng tháng, thậm chí nhiều năm sau.

Đây là nơi LiveOps gắn chặt với một khái niệm quan trọng khác: Game Progression.

Game Progression giống như bản kế hoạch phát triển của game: người chơi sẽ đạt được những gì, theo thứ tự nào và trong khoảng thời gian bao lâu.

Ví dụ:

• Người chơi đạt cấp 60 sau khoảng 2 tuần.
• Hoàn thành bộ trang bị S sau khoảng 1 tháng.
• Bắt đầu tham gia các hoạt động bang hội từ tháng thứ 2.
• Tiếp cận nội dung cuối game sau khoảng 6 tháng.

Trong thực tế, người chơi không phải một cái máy vận hành theo lịch trình, vậy nên tiến độ không phải lúc nào cũng phát triển đúng như kế hoạch. Có thể họ bỏ cuộc quá sớm, có thể họ phát triển quá nhanh, có thể họ mất động lực ở một giai đoạn nào đó.

Đây là lúc LiveOps xuất hiện.

Thông qua các hình thức như Event, Reward, Update, Season… Đội ngũ vận hành liên tục điều chỉnh để người chơi thực sự tiếp tục bước trên con đường mà game đã thiết kế.

Ví dụ:

• Nếu phần lớn người chơi dừng lại ở cấp 50 vì quá khó, trong khi cấp 60 mới có thể sử dụng trang bị mới để đánh quái vượt cấp… (chưa đạt 60 như kỳ vọng ở trên), đội ngũ vận hành có thể mở sự kiện x2 kinh nghiệm hoặc bổ sung phần thưởng cho các mốc cấp độ tiếp theo.
• Ngược lại, nếu người chơi phát triển quá nhanh và sắp tiêu thụ hết nội dung, đội ngũ vận hành có thể bổ sung mục tiêu mới hoặc mở rộng nội dung cuối game.

Progression là con đường, là lý thuyết – LiveOps là thực tiễn, giúp người chơi tiếp tục đi trên con đường đó.

3. Xây dựng và duy trì cộng đồng

Thông thường chúng ta thường hay nghĩ rằng Gameplay là thứ giữ chân người chơi. Thực tế, với MMORPG, cộng đồng mới là thứ giữ chân người chơi lâu nhất.

Người chơi có thể chán việc cày cuốc lên đồ, thấy mọi thứ tẻ nhạt, mất mục tiêu… Nhưng họ rất khó rời bỏ một nơi vẫn còn bạn bè, bang hội và những mối quan hệ xã hội. Đó là lý do các hoạt động như:

• Guild War.
• Bang chiến.
• Event cộng đồng.
• Livestream
• Tương tác Group, Fanpage…

đều đóng vai trò quan trọng trong LiveOps.

Bên cạnh đó, cộng đồng cũng là nơi hình thành niềm tin vào đội ngũ vận hành.

Thông qua các hoạt động Chăm sóc khách hàng, giải đáp thắc mắc, xử lý gian hận hack bug, đền bù khi phát sinh lỗi,… Đội ngũ vận hành liên tục củng cố niềm tin của người chơi đối với hệ thống.

Người chơi có thể chấp nhận game gặp lỗi, thậm chí có những lỗi cố hữu trong nhiều năm. Nhưng rất khó chấp nhận cảm giác rằng công sức của mình không được bảo vệ, thiếu minh bạch, thiếu công bằng, NPH không tôn trọng người chơi…

Cũng giống như ngoài đời thực, con người thường gắn bó với một nơi không chỉ vì cơ sở vật chất, mà còn vì những mối quan hệ được xây dựng ở đó.

Một cộng đồng mất niềm tin thường suy giảm nhanh hơn nhiều so với một cộng đồng thiếu nội dung.

4. Duy trì nền kinh tế

Một thành phố không thể hoạt động nếu không có nền kinh tế, MMORPG cũng vậy, trong game tồn tại đồng thời hai dòng chảy:

• Dòng tiền vận hành hệ thống (người chơi nạp tiền cho nhà phát hành).
• Dòng lưu thông tài nguyên giữa người chơi.

LiveOps phải quan tâm tới cả hai.

Đây cũng là nơi LiveOps gắn liền với một khái niệm quan trọng khác: Game Economy.

Game Economy giống như bản thiết kế nền kinh tế của game, giải đáp bài toán Source – Flow – Sink…

Ví dụ:

• Người chơi kiếm Bạc từ nhiệm vụ và săn quái.
• Bạc được tiêu hao khi cường hóa trang bị.
• Đá cường hóa rơi từ Boss.
• Trang bị hiếm được giao dịch giữa người chơi.

Những quy tắc này tạo thành nền kinh tế của game.

Tuy nhiên, giống như Progression …  Economy chỉ là bản thiết kế. Trong thực tế nền kinh tế luôn biến động. Một nguyên liệu có thể trở nên quá khan hiếm,  một vật phẩm có thể bị mất giá, một lượng tiền quá lớn có thể gây lạm phát.

Lúc này LiveOps phải can thiệp thông qua:

• Event.
• Điều chỉnh phần thưởng.
• Hoạt động tiêu hao tài nguyên.
• Nội dung mới.
• Cash Shop.

Mục tiêu không chỉ là tạo doanh thu mà còn phải duy trì sự ổn định của toàn bộ hệ sinh thái.

Economy là bản thiết kế của thị trường – LiveOps là người điều hành thị trường đó mỗi ngày.

Một bài kiểm tra nhanh dành cho người vận hành

Nếu xem MMORPG là một thành phố, thì sau khi đọc đến đây, có lẽ chúng ta đã có thể tự đặt ra một vài câu hỏi đơn giản:

• Thành phố của mình có còn cư dân mới chuyển đến hay không?
• Người chơi hiện tại có còn mục tiêu để tiếp tục phát triển không?
• Cộng đồng có đang thực sự hoạt động hay chỉ tồn tại trên danh nghĩa?
• Người chơi có còn tin tưởng vào đội ngũ vận hành và hệ thống hay không?
• Nền kinh tế trong game có còn lưu thông khỏe mạnh hay đang dần trì trệ?

Nếu một trong những câu hỏi trên có câu trả lời không tích cực, rất có thể đó chính là vấn đề mà LiveOps cần giải quyết tiếp theo…

Bài viết tham khảo:

Game Progression: Cách tạo lý do để người chơi quay lại mỗi ngày

Game Economy – Kinh tế trong game vận hành như thế nào?